FAQ
Wat is stedelijke distributie?
Stedelijke distributie omvat het vervoer van goederen en de logistieke activiteiten in en naar steden om te voldoen aan de vraag van de ondernemers, publieke instellingen én consumenten. In die zin is stedelijke distributie de levensader van stedelijke supermarkten, kleinhandels, bedrijven, kantoren, instellingen en zelfs bouwwerven, want een efficiënte bevoorrading ondersteunt de handel en industrie en garandeert de bewoner/consument een groot en gevarieerd aanbod aan consumptiegoederen.
Is de aandacht voor stedelijke distributie recent?
In de meeste westerse landen is er sinds het begin van de jaren 70 aandacht voor stedelijke distributie. Het uitgangspunt was toen de auto: hoe het goederenvervoer in steden organiseren zodat het personenvervoer over de weg een vlotte doorstroming kent? De meeste initiatieven stierven een stille dood omdat men snel merkte dat de inspanningen niet in verhouding stonden tot het te verwachten resultaat. Daarna bleef het lang stil rond goederenvervoer in de stad en werd er voornamelijk op de modal split in het personenvervoer gefocust om de stedelijke mobiliteit te garanderen.
Sinds begin jaren 90 is er weer een toenemende aandacht onder invloed van nieuwe tendensen in de logistiek, en belangrijke ontwikkelingen zoals stijgende inwonersaantallen, congestie, hoge vastgoedprijzen en ringwegen. Op Europees niveau vertaalt dit zich in een aantal Europese onderzoeksprojecten en bijhorende rapporten (zie Links), en ook in Vlaanderen stijgt de belangstelling. Recent nog, in 2008, publiceerde het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) een rapport over duurzame stedelijke distributie en verschillende steden, waaronder Hasselt, Antwerpen en Gent, lanceerden projecten.
Waarom is er nood aan nieuwe initiatieven op het vlak van stedelijke distributie?
Onze steden kampen met een toenemende congestie, ook in de binnenstad, waardoor ze steeds moeilijker kunnen voldoen aan de hoge eisen die de gebruikers van de stedelijke ruimte stellen op het vlak van leefbaarheid, toegankelijkheid, veiligheid, werkgelegenheid en aantrekkingskracht op winkels en bedrijven.
Uit studies blijkt dat ongeveer 20 à 30% van de voertuigkilometers en tussen de 15 en 50% van de CO2-uitstoot veroorzaakt wordt door het stedelijk goederenvervoer. Dit verkeer is vaak individueel georganiseerd en kan inzake verkeersbewegingen zeker geoptimaliseerd worden. Opdat de stad niet verder dichtslibt, of niet meer bevoorraad zou kunnen worden, worden allerlei nieuwe initiatieven bekeken.
Welke initiatieven kan de overheid nemen?
- Infrastructurele voorzieningen
Rijstroken voor vrachtwagens
Stratennetwerk voor vrachtwagens
Laad- en losplaatsen
Laad- en loszones met overlag op stadsdistributiewagens
Stadsdistributiecentrum
Vergunningen voor stadsdistributiecentra
- Zones met voertuigbeperkingen
Milieuzones
Zones met beperkingen in voertuigemissies
Zones met venstertijden
Nachtdistributiezones
- Multimodale ontsluiting van de stad
- Congestieheffing
- Straat- of centrummanager
- Aanpakken van personenmobiliteit
Bron: Duurzame Stedelijke Distributie van het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL)
Wat betekent vraaggestuurd bundelen?
Typisch voor stedelijke distributie zijn de talrijke, in de tijd gespreide, leveringen van telkens heel kleine ladingen. Zelfs de kleinere winkeliers worden dikwijls meermaals per dag beleverd, wat resulteert in veel voertuigbewegingen en een inefficiënte en milieuonvriendelijke distributie. De kernoplossing hiervoor is het bundelen van goederen. Verladers en vervoerders bundelen al in de mate van het mogelijke, zij het binnen hun eigen bedrijfsstructuur. Ontvangers nog niet. Dit komt vooral door het logistieke proces. Ontvanger en vervoerder hebben namelijk geen klantenrelatie met elkaar. Een winkelier heeft meestal een afspraak over levervoorwaarden met elk van zijn leveranciers (bijvoorbeeld binnen twee werkdagen leveren). Een leverancier spreekt op zijn beurt levervoorwaarden af met zijn vervoerder(s). Indien er over langere levertijden afspraken worden gemaakt tussen winkeliers, leveranciers en vervoerders en indien bestellingen worden opgespaard, kunnen de leveringen per ontvanger gebundeld worden.
Mogelijke voordelen zijn:
• minder voertuigkilometers voor hetzelfde aantal goederen
• minder vervoersbewegingen per levering, dus een kortere verblijfstijd in de stad per voertuig
• betere doorstroming van het verkeer
• minder uitstoot van uitlaatgassen
• minder voertuigbewegingen, dus minder kans op ongevallen
• lagere kosten voor de bevoorrading
• beter winkelklimaat
Bron: Vraaggestuurd Bundelen van de stichting Leve De Stad
Wat is een stadsdistributiecentrum?
Een stadsdistributiecentrum (SDC) is een centraal punt net buiten de stad, waar verladers en transporteurs goederen met een bestemming in de stad kunnen afleveren. De operator van het stadsdistributiecentrum sorteert de goederen naar bestemming en levert ze met milieuvriendelijke voertuigen in de stad. Eventueel biedt een stadsdistributiecentrum ook opslag en toegevoegde waarde activiteiten aan, zoals herverpakken of beprijzen van goederen en een ophaaldienst voor consumenten.
Bron: Duurzame Stedelijke Distributie van het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL)